Trợ giá
TCCSĐT - Đảng và Chính phủ luôn có những
chính sách và giải pháp để tạo điều kiện nâng cao đời sống của nhân
dân, hỗ trợ những địa phương và người dân nghèo, khó khăn. Gần như mỗi
một quy định mới được ban hành cũng đều có điều kiện và yếu tố tính đến
những người nghèo, những vùng địa phương còn khó khăn. Thế nhưng, trong
thực tế, nhiều khi sự chu đáo này lại không mang lại hiệu quả như mong
muốn, hoặc chỉ trợ giúp được một bộ phận nhỏ những người khó khăn trong
khi chi phí tài chính để thực hiện hỗ trợ lại quá lớn.
Khi quyết định cho phép
ngành điện điều chỉnh tăng giá bán điện để dần thực hiện lộ trình giá
theo cơ chế thị trường, Chính phủ đồng thời đưa ra giải pháp hỗ trợ
người nghèo bằng cách bù giá để giữ giá bán 50 Kwh điện đầu tiên ở mức
thấp hơn giá thành. Theo phân tích, các hộ nghèo, nhất là các hộ nông
dân, cán bộ viên chức và các hộ dân ở vùng khó khăn phần nhiều chỉ sử
dụng điện ở mức trên dưới 50 Kwh. Vì thế, với giá điện được bù, các đối
tượng này sẽ được sử dụng điện với giá thấp. Tiếp đó, giá bán điện tăng
theo bậc thang và các hộ có điều kiện kinh tế khá hơn, sử dụng điện
nhiều hơn thì trả tiền điện ở mức cao dần. Thế nhưng, trong thực tế, với
việc thực hiện chính sách này thì tất cả các hộ dân dù điều kiện kinh
tế như thế nào đi nữa cũng đều được hưởng giá điện bù này đối với 50 Kwh
đầu tiên. Chỉ khi dùng nhiều hơn lượng điện này, các hộ giàu hơn mới
bắt đầu phải trả tiền với giá cao hơn. Vậy ra chính sách bù giá điện đã
được áp dụng đồng đều cho tất cả mọi nhà.
Nhìn lại chính sách bình
ổn giá tại hai thành phố lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh dịp Tết
Tân Mão vừa rồi cũng thấy có điểm không hợp lý. Mục tiêu được đặt ra là
bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu phục vụ Tết. Xem ra mục tiêu này có
vẻ như đã đạt được khi Bộ Công thương thông báo những ngày Tết không xảy
ra sốt giá, khan hàng. Nhưng tỷ lệ người dân khó khăn mua được hàng với
giá đã được bù để bình ổn không lớn bởi có quá nhiều người kinh doanh
đã xếp hàng quay vòng lượt mua để mua các loại hàng này ra ngoài bán với
giá cao hơn. Thêm nữa, theo phân tích của các chuyên gia kinh tế, trong
khi thu nhập bình quân đầu người tại nhiều tỉnh khác trong cả nước còn
thấp hơn khá nhiều so với mức bình quân ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí
Minh, thì chính sách bình ổn giá hàng dịp tết lại không được áp dụng.
Chính sách bù lãi suất
vay vốn ngân hàng cho doanh nghiệp để thu mua tạm trữ nông sản nhằm giúp
nông dân giữ giá, giữ hàng những khi giá thấp, hàng đọng đã và đang
mang lại tác dụng nhất định. Tuy nhiên, theo phản ánh của nông dân, phần
lớn sự hỗ trợ này không trực tiếp đến được nông dân – những người trực
tiếp sản xuất ra nông sản và là đối tượng cần được hỗ trợ. Phần lớn sự
hỗ trợ này dừng lại ở các doanh nghiệp thu mua, bởi hiện tại phần lớn
người nông dân bán hàng trực tiếp cho thương lái chứ doanh nghiệp không
đủ sức đến từng hộ dân và như vậy, thương lái chính là người quyết định
chủ yếu đối với giá thu mua. Và như vậy, sự hỗ trợ với trị giá tài chính
rất lớn lại ít đến được tận người nông dân có nhiều khó khăn.
Cả nước đang có 62 huyện
nghèo nhất nước. Các huyện này đã và đang nhận được nhiều chính sách hỗ
trợ phát triển của Đảng và Nhà nước và các hình thức trợ giúp khác của
các tổ chức xã hội và của cộng đồng, đặc biệt là Chương trình lớn như hỗ
trợ các xã đặc biệt khó khăn 135, chương trình hỗ trợ nơi ở, nước sạch
sinh hoạt, chương trình hỗ trợ giảm nghèo bền vững, chính sách miễm giảm
thuế nông nghiệp, miễn thủy lợi phí v.v... Các chính sách này được áp
dụng, được sơ kết, tổng kết, được rút ra các bài học kinh nghiệm và được
bổ sung, sửa đổi, đổi mới cách thực hiện nên đang mang lại hiệu quả rõ
rệt. Việc hỗ trợ các xã đặc biệt khó khăn nay theo cách phân cấp, giao
quyền cho cơ sở - cấp xã đang đáp ứng thiết thực trực tiếp nhu cầu thực
tế của đông đảo người dân ở mỗi địa phương. Đơn giản hơn, việc hỗ trợ
trực tiếp tiền ăn tết cho các hộ nghèo, người nghèo cũng được áp dụng và
nếu loại trừ một số hành vi tiêu cực trong quá trình triển khai thực
hiện, thì sự hỗ trợ này đã đến thẳng được những người nghèo, những người
đang thực sự cần hỗ trợ.
Còn hỗ trợ theo kiểu trợ
giá xe buýt như cách làm của Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay được nhiều
người đánh giá là quá lãng phí trong khi hiệu quả thấp. Xin nhắc lại số
liệu của Sở Giao thông - Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh: năm 2010, số
tiền trợ giá cho hoạt động của xe buýt tại thành phố là hơn 841 tỉ đồng,
năm nay, dự kiến tăng thêm 145 tỉ đồng nữa, lên gần 986 tỉ đồng. Cùng
đó là phải chi 1.850 tỉ đồng khác để đầu tư thêm xe buýt từ nay đến năm
2015. Trong khi đó, lượng hành khách đi xe buýt hàng ngày chỉ tăng thêm
10%. Đó là sự hỗ trợ một cách lãng phí.
Năm nay Chính phủ đặt mục
tiêu hàng đầu là ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, để từ đó bảo
đảm an sinh xã hội, đồng thời, cũng đặt mục tiêu giảm thâm hụt ngân
sách, quản lý chi tiêu công, quản lý công nợ quốc gia v.v.. và một trong
những yếu tố quan trọng để đạt được mục tiêu này là cơ cấu lại nền kinh
tế.
Trong Đề án “Những định
hướng lớn về giá cả trong chiến lược tài chính giai đoạn 2011 – 2020” mà
Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo, có một nội dung quan trọng là sẽ
xóa bỏ việc trợ giá, bù giá, kể cả việc xóa bỏ việc trợ giá, bù giá cho
nông sản hàng hóa khi gặp khó khăn. Đây là một trong những điều kiện
quan trọng và tất yếu khi chúng ta chấp nhận kinh tế thị trường, tham
gia hội nhập quốc tế. Trong điều kiện nước ta đang hội nhập kinh tế quốc
tế, phải tuân thủ những yêu cầu và cam kết với quốc tế, trong đó, có
quy định xóa bỏ những trợ cấp không được phép. Tuy nhiên, các cam kết
quốc tế cũng mở ra khá nhiều hướng trợ cấp trợ giá khác.
Thực tế hiện nay, Chính
phủ đang thực hiện nhiều chủ trương chính sách lớn của Đảng để hỗ trợ
người nghèo và các lĩnh vực cần hỗ trợ bằng các chính sách như giải
quyết việc làm, chính sách bảo hiểm, các chương trình xóa đói giảm
nghèo, mở rộng các dịch vụ công cộng. Qua trọng là để thực hiện thật
hiệu quả các chính sách này vào thực tế, cần phối hợp đồng bộ các giải
pháp, nhất là việc xã hội hóa công tác hỗ trợ này với sự tham gia của
cộng đồng và doanh nghiệp trên cơ sở ưu tiên bố trí từ ngân sách nhà
nước.
Dù xã hội hóa cách nào
thì các giải pháp hỗ trợ này về tổng thể phải nâng cao được điều kiện
sống của người dân. Hỗ trợ một cách tràn lan, đồng đều chung chung thì
không mang lại kết quả mà còn rất lãng phí và thậm chí tạo điều kiện cho
tham nhũng xuất hiện.
Có nghĩa, hỗ trợ phải đúng mục đích, đúng mục tiêu và nhất thiết phải mang lại hiệu quả cao nhất./.
0 nhận xét: